Αν ξεκινάτε μια δραστηριότητα με συνεργάτη, η επιλογή δεν είναι απλώς ανάμεσα σε δύο τίτλους. Το δίλημμα ΟΕ ή ατομική επιχείρηση καθορίζει ποιος αναλαμβάνει το ρίσκο, πώς φορολογούνται τα κέρδη, πόση γραφειοκρατία θα έχετε και πόσο εύκολα θα εξελιχθεί η δουλειά σας. Μια λανθασμένη επιλογή στην αρχή μπορεί να σημαίνει αυξημένο κόστος ή προσωπική έκθεση αργότερα.

Η σωστή μορφή δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από το αν ξεκινάτε μόνοι ή με συνέταιρο, από το ύψος των αναμενόμενων κερδών, από τις υποχρεώσεις που αναλαμβάνετε απέναντι σε πελάτες και προμηθευτές και από τα σχέδιά σας για ανάπτυξη.

ΟΕ ή ατομική επιχείρηση: η βασική διαφορά

Η ατομική επιχείρηση έχει έναν ιδιοκτήτη. Ο επιχειρηματίας αποφασίζει μόνος, εισπράττει τα κέρδη και αναλαμβάνει ο ίδιος όλες τις υποχρεώσεις της δραστηριότητας. Η έναρξη είναι συνήθως απλούστερη και η καθημερινή λειτουργία πιο άμεση.

Η Ομόρρυθμη Εταιρεία, ή ΟΕ, απαιτεί τουλάχιστον δύο εταίρους. Οι εταίροι συμφωνούν για τη συμμετοχή τους, τη διαχείριση, την εκπροσώπηση και την κατανομή των κερδών. Η εταιρεία αποκτά δικό της ΑΦΜ και λειτουργεί ως ξεχωριστό επιχειρηματικό σχήμα, όμως οι ομόρρυθμοι εταίροι δεν παύουν να έχουν προσωπική ευθύνη.

Αυτό είναι το σημείο που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή: στην ΟΕ η ευθύνη των ομόρρυθμων εταίρων είναι απεριόριστη και εις ολόκληρον. Με απλά λόγια, αν η εταιρεία δεν μπορεί να καλύψει μια οφειλή, ένας εταίρος μπορεί να κληθεί να την εξοφλήσει ακόμη και με την προσωπική του περιουσία. Η εταιρική μορφή δεν λειτουργεί ως πλήρης ασπίδα απέναντι στα χρέη.

Στην ατομική επιχείρηση, αντίστοιχα, δεν υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στον επιχειρηματία και στην επιχείρηση ως προς την ευθύνη. Ο ιδιοκτήτης ευθύνεται προσωπικά για τις υποχρεώσεις που δημιουργεί η επαγγελματική του δραστηριότητα.

Πότε ταιριάζει η ατομική επιχείρηση

Η ατομική επιχείρηση είναι συχνά πρακτική επιλογή για έναν ελεύθερο επαγγελματία, έναν τεχνίτη, ένα μικρό κατάστημα ή έναν πάροχο υπηρεσιών που ξεκινά μόνος και θέλει να έχει πλήρη έλεγχο. Δεν απαιτεί εταιρικό, δεν χρειάζεται συνεννόηση μεταξύ εταίρων και η λήψη αποφάσεων είναι άμεση.

Είναι κατάλληλη όταν η δραστηριότητα έχει περιορισμένο αρχικό ρίσκο, δεν προβλέπεται ουσιαστική χρηματοδότηση από τρίτους και τα κέρδη αναμένεται να χρησιμοποιούνται κυρίως από τον ίδιο τον επιχειρηματία για τις προσωπικές και επαγγελματικές του ανάγκες.

Υπάρχει όμως ένα πρακτικό όριο: αν στην πραγματικότητα εργάζεστε σταθερά με άλλο πρόσωπο, μοιράζεστε πελατεία, έξοδα, αποφάσεις και κέρδη, η ατομική επιχείρηση στο όνομα μόνο του ενός μπορεί να δημιουργήσει παρεξηγήσεις και κινδύνους. Η άτυπη συνεργασία δεν αντικαθιστά μια καθαρή εταιρική συμφωνία.

Πότε έχει νόημα μια ΟΕ

Η ΟΕ μπορεί να εξυπηρετήσει δύο ή περισσότερα πρόσωπα που θέλουν να λειτουργήσουν πραγματικά ως ομάδα. Είναι μια συνηθισμένη μορφή για εμπορικές, τεχνικές, κατασκευαστικές ή παροχής υπηρεσιών δραστηριότητες, ιδιαίτερα όταν κάθε εταίρος έχει ενεργό ρόλο στην επιχείρηση.

Το βασικό πλεονέκτημα είναι ότι η συνεργασία αποκτά σαφές πλαίσιο. Μέσα από το καταστατικό μπορούν να προβλεφθούν τα ποσοστά συμμετοχής, οι αρμοδιότητες, ο τρόπος λήψης αποφάσεων, η εκπροσώπηση της εταιρείας, η είσοδος νέου εταίρου και οι κανόνες αποχώρησης.

Η ΟΕ, όμως, χρειάζεται εταίρους που εμπιστεύονται ο ένας τον άλλον ουσιαστικά. Δεν αρκεί να συμφωνείτε στην αρχή για το αντικείμενο της δουλειάς. Πρέπει να έχετε κοινή εικόνα για τις επενδύσεις, τις αναλήψεις χρημάτων, τις πιστώσεις σε πελάτες και τη διαχείριση των υποχρεώσεων. Η απεριόριστη ευθύνη σημαίνει ότι η οικονομική συνέπεια του ενός επηρεάζει άμεσα και τον άλλο.

Το καταστατικό δεν είναι τυπική διαδικασία

Στην ΟΕ, ένα πρόχειρο καταστατικό μπορεί να κοστίσει ακριβά. Χρειάζεται να αποτυπώνει τι θα συμβεί αν ένας εταίρος δεν συνεισφέρει όσα συμφωνήθηκαν, αν θέλει να αποχωρήσει ή αν προκύψει διαφωνία για τη διοίκηση. Οι γενικές συμφωνίες του τύπου «θα τα βρίσκουμε» συνήθως δοκιμάζονται όταν εμφανιστούν τα πρώτα σοβαρά έξοδα ή διαφορές στα έσοδα.

Φορολογία: δεν κρίνεται μόνο από τον συντελεστή

Η φορολογία είναι συχνά ο πρώτος λόγος που οδηγεί έναν επιχειρηματία να συγκρίνει ΟΕ και ατομική επιχείρηση. Ωστόσο, η σωστή απάντηση δεν προκύπτει μόνο αν κοιτάξετε έναν φορολογικό συντελεστή.

Τα κέρδη της ατομικής επιχείρησης φορολογούνται στο όνομα του φυσικού προσώπου με την κλίμακα εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα. Ανάλογα με τα δεδομένα της περίπτωσης, μπορεί να επηρεάζονται από το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα, την προκαταβολή φόρου, τις ασφαλιστικές εισφορές και τα λοιπά εισοδήματα του επιχειρηματία. Για χαμηλότερα ή μεσαία κέρδη, η εικόνα μπορεί να είναι διαφορετική από εκείνη μιας επιχείρησης που έχει σταθερά υψηλή κερδοφορία.

Η ΟΕ φορολογείται ως νομικό πρόσωπο για τα κέρδη της. Αν στη συνέχεια αποφασιστεί διανομή κερδών στους εταίρους, εξετάζεται και η φορολογική μεταχείριση της διανομής. Επομένως, δεν αρκεί να συγκρίνετε μόνο τον φόρο της εταιρείας. Πρέπει να δούμε πόσα κέρδη θα μείνουν στην εταιρεία για επένδυση, πόσα θα αναληφθούν από τους εταίρους και ποια είναι η συνολική φορολογική επιβάρυνση.

Η ατομική επιχείρηση μπορεί να είναι λειτουργική όταν ο επιχειρηματίας χρειάζεται τα περισσότερα κέρδη για προσωπική χρήση. Η ΟΕ μπορεί να αποκτά περισσότερο ενδιαφέρον όταν υπάρχουν εταίροι, η επιχείρηση διατηρεί κέρδη για ανάπτυξη ή απαιτείται πιο οργανωμένη εμπορική παρουσία. Κάθε σύγκριση πρέπει να γίνεται με πραγματικούς αριθμούς και όχι με υποθέσεις.

Μην ξεχνάτε την προκαταβολή φόρου και τον ΦΠΑ

Η πρώτη χρονιά συχνά φαίνεται πιο εύκολη από τη δεύτερη. Η προκαταβολή φόρου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη ρευστότητα, ιδιαίτερα όταν μια νέα δραστηριότητα έχει κέρδη αλλά δεν έχει κρατήσει επαρκές ταμειακό απόθεμα.

Ο ΦΠΑ, οι υποχρεώσεις myDATA, η έκδοση παραστατικών και οι περιοδικές δηλώσεις δεν εξαφανίζονται επειδή επιλέχθηκε μια συγκεκριμένη νομική μορφή. Η οργάνωση από την πρώτη ημέρα είναι αυτή που αποτρέπει πρόστιμα, λάθη και πίεση στις προθεσμίες.

Ασφάλιση, βιβλία και καθημερινή διαχείριση

Στην ατομική επιχείρηση, ο επιχειρηματίας εξετάζει τις ασφαλιστικές του υποχρεώσεις ως μη μισθωτός. Στην ΟΕ, ασφαλιστικές υποχρεώσεις μπορεί να προκύπτουν για τους ομόρρυθμους εταίρους, ανάλογα με την ιδιότητά τους και τα πραγματικά δεδομένα της συμμετοχής τους. Δεν είναι σωστό να θεωρήσετε ότι μια εταιρική μορφή απαλλάσσει αυτομάτως τους εταίρους από το ασφαλιστικό κόστος.

Η λογιστική παρακολούθηση χρειάζεται επίσης να σχεδιαστεί με βάση τον κύκλο εργασιών, το αντικείμενο, τις συναλλαγές, το προσωπικό και τις υποχρεώσεις προς τρίτους. Μια επιχείρηση που αγοράζει εμπορεύματα, διαχειρίζεται αποθήκη, απασχολεί εργαζομένους ή κάνει συναλλαγές με πίστωση έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν επαγγελματία που παρέχει υπηρεσίες μόνος του.

Αν σκοπεύετε να προσλάβετε προσωπικό, ο προγραμματισμός πρέπει να περιλαμβάνει από νωρίς μισθοδοσία, συμβάσεις, ωράρια, δηλώσεις και το συνολικό εργοδοτικό κόστος. Η επιλογή μεταξύ ΟΕ και ατομικής επιχείρησης δεν αλλάζει την ανάγκη για συνέπεια στα εργατικά θέματα.

Οι ερωτήσεις που δίνουν την πραγματική απάντηση

Πριν προχωρήσετε σε έναρξη, χρειάζεται να απαντήσετε καθαρά σε μερικά κρίσιμα ζητήματα. Θα υπάρχει πραγματικός συνέταιρος ή απλώς συνεργάτης; Ποιος φέρνει κεφάλαιο, πελατεία ή τεχνογνωσία; Υπάρχει κίνδυνος από πιστώσεις, δάνεια, έργα με ρήτρες ή προμηθευτές; Πόσα κέρδη προβλέπετε ρεαλιστικά και πόσα από αυτά θα χρειαστείτε άμεσα ως προσωπικό εισόδημα;

Εξίσου σημαντικό είναι να εξετάσετε τι θα γίνει σε δύο ή τρία χρόνια. Αν σήμερα ξεκινάτε μικρά αλλά σχεδιάζετε να αναπτύξετε δίκτυο, να προσλάβετε προσωπικό ή να αναλάβετε μεγαλύτερα έργα, η αρχική επιλογή πρέπει να αφήνει χώρο για την επόμενη φάση. Δεν χρειάζεται να δημιουργήσετε ένα υπερβολικά σύνθετο σχήμα χωρίς λόγο, αλλά ούτε να διαλέξετε την πιο εύκολη λύση χωρίς να υπολογίσετε το κόστος του ρίσκου.

Η ομάδα της TaxConsultant μπορεί να εξετάσει τη δική σας περίπτωση πριν από την έναρξη, με βάση τα αναμενόμενα έσοδα, τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις και τον τρόπο που θέλετε να λειτουργεί η επιχείρησή σας. Η σωστή απόφαση δεν είναι αυτή που φαίνεται απλούστερη σήμερα, αλλά εκείνη που σας επιτρέπει να δουλεύετε καθαρά, νόμιμα και με λιγότερο άγχος αύριο.